Foto me AIRizoto me Spec dhe Gorgonzola
Rizoto kremoze me spec jeshil, gorgonzola dolce dhe gjalpë.
Etiketat përcaktohen automatikisht nga përbërësit dhe mund të jenë të gabuara. Kontrollo paketimin nëse kjo është e rëndësishme për ty.
Përbërësit
- 350 g Oriz karnaroli
- 1 copë Qepujkë
- 1 copë Spec mesatar, jeshil
- 120 ml Verë e bardhë
- 2 lugë gjelle Vaj ulliri
- Kripë sipas shijes
- Piper i zi sipas shijes, i bluar
- 1 l Lëng perimesh
- 120 g Gorgonzola dolce
- 10 g Gjalpë
- 1 lugë gjelle Parmixhano
Hapat
Kaurdisni qepujkën e prerë në vaj ulliri, shtoni specin e prerë në copa të vogla dhe kaurdisni për disa minuta.
5 minShtoni orizin dhe skuqeni, pastaj hidhni verën e bardhë dhe lëreni të avullojë plotësisht.
5 minGatuajeni rizoton duke shtuar gradualisht lëngun e perimeve, derisa orizi të jetë gati.
15 minShtoni kripë dhe piper të zi të bluar, pastaj përzieni rizoton me gorgonzola dolce dhe gjalpin derisa të marrë konsistencë kremoze.
Shërbejeni të spërkatur me parmixhano.
Kjo është rizoto, pra oriz i gatuar ngadalë në lëng, jo i zier dhe kulluar si makaronat. Oriz karnaroli, qepujkë, spec jeshil, verë e bardhë, gorgonzola dhe parmixhano — kaq. Suksesi varet nga tre gjëra: orizi i duhur, lëngu që shtohet pak nga pak dhe nuk të ikën nga sytë, dhe momenti kur hiqet nga zjarri pak para se të mendosh «gati është».
Orizi është shtylla. Karnaroli mban kokrrën e tij, nxjerr niseshte në lëng, dhe bëhet kremoz vetë, pa pana. Nëse nuk e ke karnarolin, mer arborio — i njëjti familje, pak më i dobët në strukturë, por punon. Oriz i zakonshëm, i gjatë, nuk të jep rizoto; të jep oriz me perime, gjë tjetër, jo keq, por jo kjo.
Disa thonë se rizoto duhet trazuar pa ndalur që të mos ngjitet. Jo, sepse ajo që bën kremin është niseshteja e orizit që takon lëngun ngrohtë, trazimi vetëm e ndihmon këtë takim; mund ta lësh pak, mos ki frikë.
Qepujka dhe speci janë baza e shijes, jo zbukurim. Kaurdisja e tyre e para nxjerr ëmbëlsinë e qepujkës dhe butëson specin para se të takojë orizin. Shenja që janë gati: qepujka bëhet e butë, zbehet, nuk digjet — nëse nxihet në qoshe, zjarri është shumë i fortë për atë sipër ku e ke tenxheren, ulja. Nëse nuk ke qepujkë, qepë e thjeshtë bën punë, ndryshimi është vetëm në butësinë e shijes.
Vera e bardhë shtohet pasi orizi kaurdiset pak në vaj — kjo e mbyll kokrrën jashtë, që niseshtja të dalë ngadalë, jo menjëherë. Vera duhet të avullojë plotësisht; e njeh nga era, kur nuk ndihet më alkool por vetëm aciditet i lehtë. Nëse nuk pi verë, nuk e hiq fare hapin, zëvendëso me diçka që jep aciditet të ngjashëm — pak lëng limoni të holluar me ujë bën punë, parim është aciditeti, jo vetë vera.
Lëngu i perimeve jepet gradualisht, jo i gjithi njëherësh. Kjo është arsyeja që rizoto quhet rizoto: orizi lëshon niseshte në lëngun që i jep, lëngu trashet, dhe kështu ndërtohet kremi vetë, pa asnjë lugë krem gatimi. Shtoje lëngun ngrohtë, jo të ftohtë nga frigoriferi — nëse e hedh të ftohtë, ndalon gatimin për një çast dhe e zgjat kohën pa nevojë. Shenja për të ditur sa lëng të shtosh herë pas here: kur lëngu i mëparshëm është thithur pothuajse plotësisht, kokrrat e orizit duken «të etura», shton pak më shumë. Koha 15 minuta është vetëm një kufi i poshtëm; nuk e di saktë sa lëng do pish ty, varet nga zjarri yt dhe tenxherja, ndaj mbaj lëng rezervë.
Gorgonzola dhe gjalpi shtohen në fund, kur zjarri është fikur ose shumë i ulët — nuk gatuhen, shkrihen. Nëse e lë zjarrin të fortë këtu, djathi ndahet, lëshon vaj dhe nuk bëhet krem, bëhet lëng me copa. Gorgonzola dolce është e butë dhe kremoze vetë; nëse ke vetëm picante, e fortë, përdor më pak nga ajo që thotë receta, se shija e fortë mbulon specin. Nëse nuk ke gorgonzola fare, kriter je djathë i butë që shkrihet dhe ka pak aciditet — një feta e kripur, e shkrirë mirë, mund të zëvendësojë pjesërisht, por shija ndryshon natyrshëm.
Durim ka edhe në rizoto, jo vetëm në mish të gatuar gjatë: nuk e lë vetë në tenxhere dhe bëhesh me telefon. E ndjek, e trazon herë pas here, shton lëng kur duhet. Kjo nuk është gatim «hidh dhe harro». Nëse sheh orizin që mbahet në formë kur e shtyn me lugë, por qendra e kokrrës ka ende një kafshim të lehtë, jo të fortë, është gati — kjo njihet duke e provuar, jo duke e parë nga larg.