Foto me AISpageti me bojë sepje
Spageti me sos domatesh dhe sepje në bojën e saj, me qepë, verë të bardhë dhe erëza.
Etiketat përcaktohen automatikisht nga përbërësit dhe mund të jenë të gabuara. Kontrollo paketimin nëse kjo është e rëndësishme për ty.
Përbërësit
- 500 g Spageti
- 1 kg Sepje
- 250 ml Verë e bardhë
- 400 ml Pure domatesh
- 1 copë Qepë
- Vaj ulliri sipas shijes
- Kripë sipas shijes
- Piper i zi sipas shijes
- Spec djegës pluhur sipas shijes, opsionale
- Majdanoz sipas shijes
Hapat
Pastrojmë sepjen duke hequr lëkurën, kockën shpinore, sytë dhe sqepin. Nxjerrim qeskën me bojë.
Lajmë sepjen nën ujë të rrjedhshëm, e thajmë me letër kuzhine dhe e presim në rripa bashkë me tentakulat.
Përgatisim bazën me qepë të grirë imët dhe vaj ulliri.
Shtojmë sepjen dhe e gatuajmë derisa të marrë ngjyrë të artë.
Hedhim verën e bardhë, kripim dhe shtojmë piper të zi dhe spec djegës sipas shijes.
Hedhim një gotë ujë të nxehtë dhe pure domatesh, gatuajmë në zjarr të ulët me kapak derisa sosi të jetë gati. Gatishmëria: 63°C në pjesën më të trashë.
Shtojmë qeskat me bojë, duke i shtypur në tigan, dhe lëmë të marrë shije.
Spërkasim me majdanoz të grirë.
Vëmë ujin për pastën të vlojë, gatuajmë spagetin derisa të jetë al dente.
Kullojmë spagetin dhe e kalojmë në tigan me sos, përziejmë mirë.
Zbukurojmë me majdanoz të freskët dhe shërbejmë.
Spageti me bojë sepje — kjo s'është pjatë spageti me diçka hedhur sipër, është një sos deti që bëhet nga vetë sepja: mishi i saj jep lëngun, boja jep ngjyrën dhe atë shije të thellë, pak të hidhur-të kripur që s'e jep asnjë erëz. Suksesi varet nga dy gjëra: të mos nxitosh sepjen dhe të mos e djegësh bojën.
Sepja është mish që ka nevojë për durim ose për shpejtësi — asgjë në mes. Ose e gatuan një minutë në zjarr të fortë dhe e nxjerr, ose e lë të zhiset ngadalë në sos derisa të zbutet vetë. Receta jonë zgjedh rrugën e dytë: sepja hidhet herët, zihet me qepën, pastaj me verë e domate, e gjithë kjo orë e gjysmë. Nëse e nxjerr në mes të rrugës se të duket gati, do ta gjesh gome në pjatë — mishi i butë bëhet i fortë para se të zbutet sërish.
Boja futet në fund, jo më herët. Është e ndjeshme ndaj nxehtësisë së lartë dhe ndaj kohës së gjatë të gatimit — nëse ziet shumë, humbet erën e detit dhe mbetet vetëm e zezë pa shije. Prandaj hidhet, shtypet pak, dhe lihet të marrë vetëm shije, jo të ziejë gjatë.
Spageti bëhet veç kur sosi është gati — jo paralelisht, se pastën nuk e pret askush, por sosi po.
Sepja është zemra e gjellës, dhe pastrimi i saj nuk është ceremoni, është mbrojtje: nëse lë qeskën e tëmthit apo mbetje të zorrëve, sosi merr shije hidhëruese që s'hiqet më me asgjë. Prandaj hiqet lëkura, kocka, sytë, sqepi — jo se kështu thotë tradita, por se këto pjesë janë të forta ose të hidhura dhe nuk zbuten me gatim. Kur blen sepje, zgjidh atë me mish të fortë, jo të butë e të llapshur — kjo tregon freski, jo madhësi.
Qepa gatuhet fillimisht vetëm me vaj ulliri, pa sepje, derisa të kalojë nga e bardhë në të artë. Kjo s'është stil, është siguri që qepa të zbutet plotësisht para se lëngjet e sepjes ta mbulojnë — nëse hedh sepjen shumë shpejt, qepa mbetet gjysmë e papjekur dhe e ndjen në pjatë si copëza të forta.
Vera e bardhë hiqet këtu jo për erë alkooli — që avullon vetë me nxehtësinë — por për aciditet. Acidi i verës ndihmon të zbutet mishi i sepjes dhe balancon ëmbëlsinë e domates. Nëse nuk ke verë të bardhë, një lugë uthull me pak ujë bën të njëjtën punë, sadopak më e thjeshtë, por funksionon.
Pure domatesh me ujë të nxehtë jep bazën e sosit; gatishmëria e vërtetë s'është koha por trashësia — sosi duhet të mbulojë lugën, jo të rrjedhë si ujë. Nëse del shumë i trashë, shton pak ujë; nëse i hollë, e lë pa kapak edhe pak minuta që uji të avullojë.
Boja e sepjes blihet zakonisht në qeska të vogla të ndara nga mishi, ose nxirret vetë nga sepja e freskët — nëse e nxjerr vetë, kujdes se qeska është e brishtë dhe plasaritet lehtë. Nëse nuk gjen bojë fare, gjella bëhet pa të — humb ngjyrën e zezë dhe pak nga thellësia e shijes, por mbetet sos sepje me domate, jo e kotë.
Kjo s'është pjatë shqiptare, nuk pretendoj ta kem bërë në kuzhinën time — e them thjesht si mekanizëm, jo si përvojë vetjake. Në shtëpi, sobat zakonisht nuk japin zjarr mjaft të ulët për të mbajtur sosin të ziejë pa vlim të fortë; nëse vëren që fundi i tenxheres kërcet apo digjet, ul zjarrin më shumë dhe lëviz tenxheren nga koka qendrore e sobës drejt një ane, aty ku nxehtësia është më e butë.
·