Foto me AIRizoto me kungull dhe gorgonzola
Një rizoto kremoze me kungull të pjekur dhe gorgonzola të ëmbël, e përsosur për netët e ftohta.
Etiketat përcaktohen automatikisht nga përbërësit dhe mund të jenë të gabuara. Kontrollo paketimin nëse kjo është e rëndësishme për ty.
Përbërësit
- 250 g Oriz rizoto (carnaroli)
- 300 g Kungull delica
- 100 g Gorgonzola e ëmbël
- 750 ml Lëng perimesh
- 50 ml Verë e bardhë
- 0.5 copë Qepë
- 6 copë Sherebelë
- Kripë sipas shijes
- Piper i zi sipas shijes
- Vaj ulliri sipas shijes
Hapat
Pastrojmë kungullin dhe presim mishin e tij në kubikë të vegjël.
Skuqim qepën e grirë imët me dy lugë gjelle vaj ulliri dhe një majë kripe në zjarr të ulët, duke përzier shpesh.
5 minShtojmë orizin dhe e skuqim pak minuta, pastaj hedhim verën e bardhë dhe presim të avullojë.
Shtojmë kungullin e prerë në kubikë dhe pjesë të lëngut.
Gatuajmë rizoton duke shtuar gradualisht lëngun e perimeve, duke përzier shpesh, derisa orizi të jetë gati.
E heqim nga zjarri dhe e lidhim me pak vaj ulliri, gorgonzola të prerë në kubikë dhe sherebelë të grirë.
E shpërndajmë në pjata dhe e zbukurojmë me kubikë gorgonzole dhe sherebelë të freskët të grirë. E shërbejmë menjëherë!
Kjo është një rizoto — jo pilaf, jo oriz i zier, por diçka e tretë. Orizi nuk gatuhet thjesht me ujë, por lëshon niseshtenë e tij ngadalë, në lëng që shtohet copë-copë, dhe kjo niseshte është ajo që e bën rizoton kremoze pa pasur fare krem brenda. Suksesi varet nga tre gjëra: të mos nxitosh me lëngun, të mos e lesh orizin vetëm e të mos e mbyllësh me kapak, dhe të kesh gorgonzola që shkrihet e nuk mbetet si copë djathi mbi oriz.
Kungulli delica këtu bën dy punë: njëra gjysmë shkrihet në rizoto dhe i jep ngjyrë e ëmbëlsi natyrale, tjetra mbetet në copëza që i ndihesh me dhëmbë. Nuk është dekorim, është pjesë e strukturës — prandaj presim kubikë të vegjël, jo rripa.
Disa thonë se rizoto do gatuar me kapak, si oriz i zakonshëm. Jo, sepse nën kapak avulli kondensohet dhe bie përsëri brenda, orizi mbytet në ujë në vend që ta thithë lëngun gradualisht, dhe niseshteja nuk ka kohë të lirohet njëlloj — del i lagësht, jo kremoz.
Orizi carnaroli nuk zëvendësohet me çdo lloj orizi — kriteri është sa niseshte dhe sa qëndrueshmëri ka kokrra: duhet oriz me kokërr të shkurtër, me shumë niseshte sipërfaqësore, që të mbahet "i fortë" në mes edhe pasi sipërfaqja është shkrirë. Nëse s'e gjen carnaroli, arborio bën të njëjtën punë, thjesht kërkon pak më shumë kujdes se mos kapërcen pikën e gatimit. Oriz i gjatë, lloj basmati, nuk e bën këtë punë fare — s'ka niseshten e duhur, del rizoto vetëm me emër.
Lëngu i perimeve është ai që ndërton shijen hap pas hapi, jo thjesht lëngu që zbut orizin. Prandaj shtohet gradualisht e jo i gjithi njëherësh: orizi duhet të thithë çdo sasi para se të marrë tjetrën, kështu lëshon niseshtenë e vet në të njëjtën kohë. Nëse e hedh gjithë lëngun njëherësh, orizi zihet në ujë të tepërt dhe niseshteja shpërndahet pa u përqendruar — rizoto del e rrallë, jo kremoze.
Vera e bardhë hidhet para lëngut dhe pritet të avullojë plotësisht — kjo nuk është stil, është teknikë: alkooli duhet të ikë, mbetet vetëm aciditeti që balancon ëmbëlsinë e kungullit dhe të gorgonzolës. Nëse nuk ke verë të bardhë, një lugë uthull molle e holluar në pak ujë bën të njëjtën punë të aciditetit, edhe pse nuk është e njëjta gjë.
Gorgonzola e ëmbël shtohet në fund, pasi zjarri është hequr — jo në zjarr. Kjo parandalon që djathi të ndahet dhe të lëshojë yndyrë të ndarë nga uji, në vend që të shkrihet në një krem të vetëm me niseshtenë e orizit. Nëse s'e gjen gorgonzola, çdo djathë blu i butë bën punë, mjafton të jetë i butë dhe i shkrirshëm, jo i fortë e i thërrmuar.
Gatishmëria e orizit nuk matet me minuta, por me dhëmbë: kafshon një kokërr, duhet të jetë e butë nga jashtë dhe lehtësisht e fortë në mes, jo gurë, jo llapë. Koha e dhënë është vetëm kufiri më i ulët prej ku fillon të kontrollosh shpesh, jo numër që ndjek verbërisht.
Durimi këtu është përbërës real, jo frazë: rizoto do t'i rrish pranë, të përziesh shpesh dhe të shtosh lëngun pak nga pak — nëse e lë vetë dy minuta mbi zjarr të fortë, djeg poshtë dhe nuk e shpëton më asnjë djathë.